NHÀ NÀNG Ở CẠNH NHÀ TÔI CÁCH NHAU CÁI DẬU

      75

vychi.com.vn- Đã gồm nhiều bài viết về “Người sản phẩm xóm” của Nguyễn Bính, chú ý dưới các góc độ khác nhau, như folklore, phân trọng tâm học, biện chứng tâm hồn… Ở đây, chỉ nhìn bài thơ dưới góc độ, mà nói một cách bình dân là “suy bụng ta ra bụng người”, giỏi nói một bí quyết văn vẻ là “Lấy trong ý tứ cơ mà suy”. Đã là suy bụng ta ra… thì hoàn toàn có thể trúng hay trật. Cho dù trúng giỏi trật, tốt hay dở, thì cũng chính là góp thêm một cái nhìn, một giải pháp “giải mã” về thi phẩm rất lừng danh này của Nguyễn Bính.

Bạn đang xem: Nhà nàng ở cạnh nhà tôi cách nhau cái dậu

Người hàng xóm

Nhà đàn bà ở cạnh công ty tôi,Cách nhau loại giậu mùng tơi xanh rờn.Hai fan sống giữa cô đơn,Nàng như cũng có thể có nỗi bi quan giống tôi.Giá đừng có giậu mùng tơi,Thế như thế nào tôi cũng sang nghịch thăm nàng.

Tôi chiêm bao rất vơi nhàng…Có bé bướm trắng hay sang mặt này.Bướm ơi, bướm hãy vào đây!Cho tôi hỏi bé dại câu này chút thôi…Chả khi nào thấy nàng cười,Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên.Mắt đàn bà đăm đắm trông lên…Con bươm bướm trắng về bên cạnh ấy rồi!

Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi,Tôi bi thiết tự hỏi: giỏi tôi yêu nàng?– Không, trường đoản cú ân ái nhỡ nhàng,Tình tôi than rét gio tàn có tác dụng sao!

Tơ hong người vợ chả cất vào,Con bươm bướm trắng hôm nào thì cũng sang.Mấy lúc này chẳng thấy nàng.Giá tôi cũng đều có tơ vàng nhưng mà hong.

Cái gì như thể lưu giữ mong?Nhớ nàng? Không! Quyết là không nhớ nàng!Vâng, từ bỏ ân ái nhỡ nhàng,Lòng tôi riêng rẽ nhớ các bạn vàng ngày xưa.

Tầm tầm giời cứ đổ mưa,Hết hôm nay nữa là vừa tứ hôm!Cô đối chọi buồn lại thêm buồn…Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang trọng chơi?

Hôm nay mưa đã tạnh rồi!Tơ không hong nữa, bướm lười không sang.Bên hiên vẫn vắng nhẵn nàng,Rưng rưng… tôi gục xuống bàn rưng rưng…

Nhớ con bướm trắng kỳ lạ lùng!Nhớ tơ rubi nữa, tuy thế không ghi nhớ nàng.Hỡi ơi! Bướm trắng tơ vàng!Mau về mà chịu tang phụ nữ đi thôi!Đêm qua thanh nữ đã bị tiêu diệt rồi,Nghẹn ngào tôi khóc… trái tôi yêu thương nàng.

Hồn trinh còn ở trằn gian?Nhập vào bướm trắng mà lại sang bên này!

Trúc Bạch, 12 mon 7 năm 1940

*
Nhà thơ Nguyễn Bính (1918–1966)

Bài thơ bắt đầu bằng:

Nhà phụ nữ ở cạnh công ty tôi

Cách nhau cái dậu mồng tơi xanh rờn

Một cách vào bài rất chi là Nguyễn Bính. Nghĩa là bằng lục chén bát – thể thơ sở trường, ông vẫn kể một mẩu truyện giữa “tôi” với “nàng”, nói như những nhà thông thái bây giờ là “diễn ngôn” một chuyện tình. Nếu chỉ mới đọc hai câu khởi đầu thì dễ đến rằng, làm cho hợp cùng với vần “ôi” (cạnh bên tôi), của thơ lục bát, tác giả mới phù phép cho dòng “dậu mồng tơi” (có vần “ơi”) mọc lên làm việc đây, chứ chiếc dậu mồng tơi trong chuyện tình thì chả mấy thi vị! Đã là chuyện “chàng nàng” (giới trẻ hiện nay bảo là chuyện “ngôn tình”) được kể bởi văn vần, phải diễn ra ở mẫu chốn, nếu không là “một vùng như thể cây quỳnh cành dao” tiên cảnh, địa điểm Kim-Kiều chạm chán nhau, thì chí ít cũng là “dưới nhẵn hoàng lan” thơ mộng, kiểu dáng như văn Thạch Lam, mới hợp tình, phù hợp chứ!

Thế nhưng tiếp nối câu sản phẩm công nghệ năm, sản phẩm công nghệ sáu “Giá đừng bao gồm dậu mồng tơi/ vậy nào tôi cũng sang đùa thăm nàng” thì buộc bạn đọc nên dừng lại, suy tư. Bên cạnh đó là bao gồm “chuyện” rồi, có “sự” rồi. Không hẳn vì để cho hợp vần, cho trơn tru mạch lục bát, phải cái dậu mồng tơi cần mọc lên sinh sống đây, nhưng mà nó còn là một “nhân vật” gia nhập vào câu chuyện, thậm chí là là trung trung tâm của mẩu chuyện nữa. Bởi cứ như lời thơ thì “hai fan sống thân cô đơn”“nàng như cũng đều có nỗi bi quan giống tôi”, nghĩa là nhì khối cô đơn, cùng tất cả chung một nỗi sầu buồn, nhưng mà nhà lại ở ngay cạnh nhau, chỉ cần “bên này” cùng “bên ấy”. Để phá vỡ cái khối đơn độc ấy, cái “thành sầu” ấy không khó khăn gì, chỉ mấy bước đi sang bên ấy thì biết đâu chẳng đã“được lời như tháo dỡ tấm lòng” rồi. Vậy mà lại chỉ bởi cái dậu mồng tơi xanh rờn như trêu ngươi, như thách đố kia, đã khiến tôi thiết yếu qua thăm cô bé được, hỏi cầm có bi hùng không, tất cả đau không?

Vậy dòng dậu mùng tơi kia như thế nào, cơ mà với “tôi” này lại có quyền năng ghê gớm vậy?

Những ai hình thành ở nông thôn đều biết rằng, mồng tơi là 1 trong loài rau phổ biến, lành hiền đức như rau xanh muống, rau đay, rau xanh ngót… địa điểm nhà quê. Còn mẫu dậu mùng tơi thì thường chẳng to phe, ghê gớm gì, một ít cái que tre chống lên, gài buộc thêm vào, ấy là thành dậu cho dây leo lên. Thuở đầu dậu vẫn còn đang cao ngang tầm khía cạnh người, chứ mồng tơi trèo lên nhiều, dậu thường là xiêu lòng rạp xuống. Mong muốn qua, nếu dậu thấp fan ta có thể bước qua, dancing qua, hoặc ko thì rẽ ngang cũng “chẳng tác động gì đến độc lập thế giới”. Dây mồng tơi, ngọn mồng tơi cũng mềm mại, trơn tru, chẳng hại não cóc cáy gì, trừ khi dây gồm quả thì trông như các cục sần nhẵn thín, bóp nhẹ một cái đã loang màu mực tím đầy tay. Dân gian vẫn chẳng gồm câu“quá bằng nhà giầu dẫm đề xuất gai mồng tơi” nhằm tỏ ý giễu cợt cợt hầu như ai chưa đưa ra đã trinh nữ khó, kêu khổ đó sao. Vậy thì chiếc dậu mồng tơi đó là nút thắt của chuyện tình này. Nó là “thủ phạm” tạo thành bên ấy, mặt này. Lần theo gai dây mồng tơi, men theo mạch bình dân nghĩ ngợi thêm nữa, thì dân quê chẳng sẽ ví von “nghèo rớt mồng tơi”, hay “xanh rớt mồng tơi” kia sao. Đúng rồi! Vậy mồng tơi nghỉ ngơi đây đâu chỉ là dòng thứ mồng tơi trồng để mang lá nấu bếp canh, mà là ám chỉ cái sự nghèo – nghèo… rớt mồng tơi. “Xanh rớt mồng tơi” thì cũng là từ chiếc nghèo rớt mà ra thôi. Hại thay, dậu mồng tơi ở chỗ này không “xanh rớt” mà lại “xanh rờn” nghĩa là khôn cùng rất nghèo. Thời nay mà thế thi sĩ Hoàng è cổ Cương, vào trường ca “Trầm tích” còn tả cái nghèo khổ của xứ Nghệ bởi một ví von để đời là“mảnh khu đất nghèo mồng tơi ko kịp rớt” cơ mà! nắm là ta vẫn tạm lần ra chiếc “chốt”, hay dòng “mã” của “giá đừng…” rồi: chiếc nghèo. Cơ mà nghèo thì hèn, thì khoác cảm, thì…

Còn cô gái thơ – “nhân đồ chính” – thì sao?

Cứ theo văn bạn dạng thì, ở mặt ấy“Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên”, một công việc thường ngày của con nhà nông gồm nghề tằm tơ canh cửi, nghĩa là người vợ là bé nhà lành, bé nhà bình dân. Song, nếu là bé nhà lành, bé nhà bình dân hồn nhiên như nhiên, sao lại “chả bao giờ thấy đàn bà cười”, mắt người vợ thì“đăm đắm trông lên”? nữ giới cứ như thể cái “người đàn bà xa lạ” vào tranh của danh họa Kramxcoi mặt xứ Bạch Dương vậy. New thấp nhoáng thấy bóng phái nữ sau dậu mồng tơi, quý ông “tôi” như đã bị nàng hớp mất hồn, khiến quá nửa thân xác cánh mày râu như vẫn chìm vào cõi mộng. Láng bướm vừa chấp chới hiện ra, phái mạnh đã vội vàng đón đường mà lại van vỉ “Bướm ơi, bướm hãy vào đây!/ cho tôi hỏi bé dại câu này chút thôi”. Thì ra, chàng muốn biết phụ nữ là ai, mà từ bóng hình đến ứng xử lại như ám vào chàng, khiến cho chàng phân trọng điểm đến vậy?

Cứ “lấy vào ý tứ cơ mà suy” thì nữ giới không là con nhà hay dân, tơ vàng nữ giới hong sinh sống đây đâu chỉ là tơ kim cương của “một nống tằm là năm nong kén, một nong kén là chín nén tơ”, mà ấy là… xoàn thật, như thời nay bảo là “vàng bốn con 9”! Nghĩa láng là nhà đàn bà rất giầu sang, tương đối nhiều của nả. Nhưng mà kẻ đang giầu thanh lịch thì hay kiêu kỳ, thậm chí còn là hợm hĩnh. Vậy đề nghị cái sự “chả khi nào thấy thiếu phụ cười”, “mắt phụ nữ đăm đắm trông lên” (không trông xuống, chẳng trông ngang), cũng dễ dàng nắm bắt thôi: nữ đài các, kiêu kỳ. Nàng đâu phải chỉ là cô hàng xóm vẫn thường xuyên ngước ánh mắt trời hai con mắt trong bên hiên nhà, giỏi cô hái mơ tốt thoáng bên động hương Tích, hoặc cô gái chiều chiều đi tước đoạt đay chỗ bến sông quê… có đến sản phẩm tá các cô gái trong tài sản thơ tình Nguyễn Bính. Song, cô gái ở đây là một cô bé có “căn kiếp” khôn cùng khác, không thùy mị, cũng chẳng lẳng lơ, mà dường như u uẩn của một “bóng giai nhân” từ nơi nào đó lạc vào vị trí thôn dã.

Xem trong văn cảnh thì như 1 trong những hai bên là nàng, hoặc tôi, vừa mới dọn đến nơi này cần còn ngỡ ngàng, không mấy giao cảm, ấy là suy nghĩ thế. Song, quy hiện tượng “lửa gần rơm nhiều ngày cũng bén” trong khi không tất cả cơ may ra mắt ở đây. Ngày ngày nàng lơ đãng với tơ ướt ra hong không tính mái hiên, bao gồm ngày nàng còn quên cả chứa vào, tơ nữ không vàng ấm màu rơm quê kiểng mà lại ánh lên màu rét của kim ngân – color của sang trọng, quyền quý. Tơ đàn bà chảy xuống, mắt chị em trông lên, miệng phái nữ thì hơi mím lại, trong khi cổ thiếu phụ còn kiêu cha ngấn nữa. Phái mạnh Kim xưa, dán mắt vào “song hồ nửa khép cánh mây” để“Tường đông lép mắt ngày ngày hằng trông” sang trọng nhà nàng Kiều cảm xúc như “Ba quét dọn lại một ngày dài ghê”, còn đại trượng phu “Tôi”nay thì ngấp ngó sau cái dậu mùng tơi xanh rờn liếc mắt trông quý phái thấy thế, giỏi tưởng ra thế? không rõ! Dân gian vẫn chẳng gồm câu “im yên ổn là vàng”, hay “có vàng vàng chẳng tuyệt phô” đó sao, loại sự lặng ngắt của phụ nữ là sự vắng lặng biết nói, biết phô, biết có tác dụng khổ kẻ khác.

Như vậy, sau gần như “giải ảo” về “dậu mồng tơi” về “tơ vàng”, thì vấn đề “người hàng xóm” hiện nay chỉ là diễn tiến tiếp của chuyện tình bi thảm giữa “bên này” cùng “bên kia”, là hệ quả của sự việc eo le về đẳng cấp, về thân phận thân tôi cùng nàng. Nói một biện pháp khác, bi tình bây chừ chỉ chuyển phiên quanh mẫu “dậu mồng tơi” – dòng “mà ta vẫn thường call là “mặc cảm tình yêu”, “mặc cảm thân phận”! Sự mang cảm như là bẩm sinh trời bắt này, Nguyễn Bính xem như 1 “đặc sản” trung ương hồn và đã được thi sĩ tái tạo nhiều lần vào thơ, như một motif, chẳng hạn “Con tằm được mấy chi phí tơ/ Chao ơi, mà mong mà mơ đem nàng/ Giầu sang mang số giầu sang/ Cứ tin tưởng chứ rằng nữ yêu tôi/ Mấy khoa thi chót thầy ơi/ Thầy không thi đỗ nhằm rồi làm quan/ Để rồi lắm bạc, nhiều vàng/ Để cho con lấy được nàng, thầy ơi!/ thiếu nữ về làm dâu nhà tôi/ vườn dâu có thẹn với 2 tay ngà” (Nhà tôi). Hay“Em là phụ nữ nhà giời/ Tôi là con cái nhà fan thường dân/ yêu thương em gồm vạn có ngàn/ Nhưng thân phụ không hội chứng cho bàn tay không/ Anh thương hiệu chưa chiếm phần bảng rồng/ rước đâu xe pháo bóng ngựa hồng vinh quy?”… Chuyện tự ti thân phận, duy nhất là ẩn ức nhục tình trong thơ Nguyễn Bính có mà kể một ngày dài không hết!

Còn “tôi” là ai? đàn ông duyên nợ gì với loại dậu mồng tơi, với tơ vàng, cùng bướm trắng?

Trở lại với mạch chuyện. Lâm vào yếu tố hoàn cảnh éo le ấy, giả dụ “tôi” là 1 trai làng mạnh mẽ, từ tin, thì cứ nhảy đại qua loại dậu mồng tơi sang bên ấy, hành xử dạng hình như quý ông trai vào ca dao“anh ráng cổ tay, anh hỏi câu này còn có lấy anh chăng?”. giả dụ nàng tạo nên sự bộ bắc bậc kiêu kỳ thì nhủ âm thầm rằng “Tiền ít không hít được của thơm”, rồi tự yên ủi “Thì trăm bé gái, nghìn bé gái/ thiếu phụ cũng là thiếu nữ thôi”, “bai bai” nàng… là xong! tuy nhiên khổ cho loại kẻ nghèo rớt mồng tơi là “tôi” đó “tiền ít tuy nhiên lại muốn hít của thơm”. Anh ta tuồng như rất lãng mạn, mơ toàn tiến thưởng son, với mọi là“quan trạng đi chín lọng vàng”,“công chúa sở hữu trâm thả tú cầu”, xuất xắc “cứ tin cậy chứ rằng phụ nữ yêu tôi” cho nên nó mới vì vậy bi hài kịch. Bi kịch của “hồn bướm mơ tiên” xuất xắc “hồn bướm mơ hoa” thì cũng thế. Bi kịch này gồm họ sản phẩm với bi kịch của cánh mày râu ngư che họ Trương xưa“Người thì thậm xấu, hát thì thậm hay” mà lại tơ tưởng đàn bà quan quá tướng, lá ngọc cành vàng, cần đã bắt buộc trả giá chỉ đắt. Cho dù bi kịch của hai con trai có khác biệt về thời đại, về hoàn cảnh, về cung bậc, về kết cục.

Xem thêm: 5 Mẹo Làm Đẹp Bằng Trà Xanh, Dưỡng Da Với Trà Xanh Mang Lại Công Dụng Làm Đẹp

Mặc cảm nghèo hèn xen kẽ với hoang tưởng, đã trở thành “tôi” thành kẻ lẩn thẩn, thầm ước“Giá tôi cũng có thể có tơ vàng mà lại hong”. Đã “giá đừng” ở chiếc đoạn “mồng tơi” , nay lại “giá tôi” ở mẫu đẫn “tơ vàng” này nữa, thì chẳng dở hơi là gì. Mà lý do lại ước có tơ vàng nhưng hong nhỉ? cái thằng bọn ông còn đương trai tơ mà lại ước tất cả tơ vàng để nhưng hong, thì còn ra có tác dụng sao. Cái tín đồ ấy nếu không thần kinh thì cũng pê-đê là loại chắc! Cứ trong ý tứ nhưng suy, thì thôi đúng rồi, thêm một đợt nữa khẳng định tơ rubi ở đây là “vàng” – “vàng bốn con chín” như đã nói. Diễn nôm theo kiểu người quê tuyệt “quy ra thóc” thì nghĩa là tôi mà cũng giầu sang, thì xấu hổ gì nhưng mà tôi lại không sang thăm nàng. Mà lại hỡi ôi,“Châu ngọc làm sao hái được nhiều/ Tôi là thi sĩ của yêu thương yêu/ mang đâu xe cưới ngời hoa trắng/ Với hầu hết mâm cau lấp lụa điều”! (Một trời quan tái).

Muốn tiếp cận phái nữ mà bất lực, cần trong chiêm bao đàn ông đã cần nhờ mang đến “con bướm trắng” – nhân đồ gia dụng thứ ba – như một sứ trả trung gian, trở về giăng mắc giữa tôi với nàng, giữa mặt ấy là mặt này. Cánh bướm đã xuất hiện nhiều lần, những kiểu, các kiếp trong thơ Nguyễn Bính. Đã có tương đối nhiều bài viết, thậm chí còn hẳn một tiểu luận về biểu tượng “bướm” vào thơ ông, với số đông là “cánh bướm dân dã”, “cánh bướm giang hồ”, “cánh bướm tình ái”, “cánh bướm thân phận”… Song, nhỏ bướm trắng ở chỗ này “chấp” tất cả các con bướm kia, kế bên sự “tổng hòa” những con bướm kia, nó còn rất liêu trai, ma mỵ và tương tự như lây vẻ đài các của công ty nó. Nó không kiêu sa như nàng, tuy nhiên nó cũng thất thường, đỏng đảnh, tinh quỷ quái lắm. Vừa nháng thấy trơn nó, new định hỏi nhỏ tuổi một câu thì nó “đã trở về bên cạnh ấy rồi”. Lúc thì ngày như thế nào nó cũng sang, lúc thì chẳng thấy tăm dạng nó đâu, cứ như thể trêu ngươi vậy. Với không hề ít chấm lửng, chập chờn thực lỗi cảnh “người mộng hóa bướm”, hay “bướm mộng hóa người” của đại trượng phu Trang Chu bên đất Tàu xưa. Người viết ngờ rằng (vâng, chỉ dám ngờ thôi), nhỏ “bướm trắng” tại chỗ này tượng trưng mang lại “bạc”, một một số loại kim ngân như “vàng”, bà bầu với vàng. “Nói là bạc, tĩnh mịch là vàng”. Nó là kẻ đưa thư, là sứ trả tình yêu, nó tất cả thì thầm, tỉ tê gì không bởi thứ ngôn ngữ của loại bướm, thì chắc hẳn rằng chỉ gồm tôi là hiểu, còn cô bé – nhà nó, thì xem như vẫn “ba không”: không thấy, ko nghe, ko hiểu!

Tâm trạng phân trung tâm của đấng mày râu “tôi”, vừa yêu thích vừa e, vừa yêu thương vừa gét, đang được miêu tả với các cung bậc trong mẫu đoạn “lâm ly quy phượng” vào bậc nhất thất tình này, cơ mà có bạn đã điện thoại tư vấn là “phép biện triệu chứng của chổ chính giữa hồn, của tình yêu”. Bắt đầu là “bỗng nhiên tôi thấy bồi hồi” rồi tăng lên “tự hỏi tốt tôi yêu thương nàng”, tiến cho tới cái gì như thể lưu giữ mong?”. Nhưng rồi như sợ bị hớ, đàn ông chối cất cánh chối trở thành ngay “cái gì” đó, cực kỳ cương quyết Nhớ nàng? Không! Quyết là ko nhớ nàng!”. Trong tất cả một cặp lục chén bát mà có đến những hai lốt hỏi với hai lốt than, kể cũng là hiếm. Rồi, để có cớ tỏ bày cho nỗi hoảng sợ tơ vò của lòng mình, đại trượng phu lại đổ thừa chỉ ra rằng Không, trường đoản cú ân ái nhỡ nhàng, Tình tôi than rét mướt gio tàn có tác dụng sao!”, “Vâng, từ bỏ ân ái nhỡ nhàng, lòng tôi riêng nhớ chúng ta vàng ngày xưa”. Láy đi láy lại những hai lần chuyện “ân ái nhỡ nhàng” với “bạn vàng” ngày xưa, cụ thể là đấng mày râu đang như từ dối mình, cố phân bua với người, rằng tôi không tồn tại nhớ nàng, nói gì mang đến chuyện tôi yêu thương nàng. “Bập” vào người vợ biết đâu tôi lại thêm một lần “nhỡ nhàng” khổ sở nữa, hãy tha mang đến tôi!

Cái “bài” này chàng đã có lần “diễn” nhiều lần rồi, và bao gồm lần vẫn tự thúNhưng yêu Oanh quá vì thế phải/ Mơ chuyện thần tiên nhằm dối mình” (Mơ chuyện thần tiên). Nhưng chủ yếu cái sự càng thanh minh, thì lại như càng tự tố giác rằng trong tận đáy lòng chàng tất cả nhớ nàng, thậm chí đã rung rộng nàng. Ko nhớ nàng, rung rộng nàng sao lại khổ sở, từ bỏ mình tiến công vật với mình như vậy? Ở đây tất cả sự mâu thuẫn, giằng xé giữa khối óc và bé tim. Con tim mách bảo là quý ông đã yêu thương nàng, tuy vậy lý trí lại cứ như ao ước cưỡng lại. Ngay cả đến khi thấy vắng láng nàng, láng bướm vào cảnh “tầm trung bình trời cứ đổ mưa”, chàng ngồi đếm thời hạn “đến lúc này nữa là vừa tứ hôm”, thấm nỗi“cô đời bi lụy lại thêm buồn”,  đến độ “rưng rưng… tôi gục xuống bàn rưng rưng…”, mà chàng vẫn tồn tại cố phòng chế “Nhớ con bướm trắng lạ lùng/ ghi nhớ tơ đá quý nữa, nhưng không ghi nhớ nàng”. “Rưng rưng”, dù rằng hai lần “rưng rưng” thì mới chỉ xuýt khóc, chứ… chưa khóc.

Mạch thơ đến đây chuyển qua làn đường khác rất đột ngột:

Hỡi ơi bướm trắng tơ vàng

Mau về mà chịu tang đàn bà đi thôi

Hôm qua thanh nữ đã chết rồi

Ngẹn ngào tôi khóc… trái tôi yêu nàng

Chuyện gì đề nghị đến đang đến. Tường ngăn ngoan gắng đã òa vỡ. Đến phía trên lại nảy ra điều băn khoăn là, nguyên nhân nàng chết bất thần thế? lý do chỉ khi người vợ qua đời thì chàng bắt đầu tự thú “quả tôi yêu nàng”? “Tôi yêu thương nàng” chỉ cha từ ấy thôi cơ mà sao nhọc nhằn, đớn nhức vậy? Lại suy bụng ta ra… bụng chàng: có lẽ là chỉ khi “con bạn kiêu sang” trong thanh nữ chết đi với “con tín đồ mặc cảm” trong tôi cũng bị tiêu diệt theo, thì mới có thể “Nghẹn ngào tôi khóc… trái tôi yêu thương nàng”. tín đồ viết thì cứ tin rằng, phụ nữ không “tự chết”. “Tôi”- tác giả bài thơ – bắt đàn bà phải chết. Đấy là quyền năng của giao diện thi sĩ “lãng mạn tuy nhiên không… cách mạng”- người đã trí tuệ sáng tạo ra cả một thế giới cô đơn, ảo tưởng của riêng mình, cùng cũng là cân xứng với lo-gic của mẩu chuyện tình bi lụy này. Nếu nàng không chết thì ko thể tất cả chuyện vỡ vạc òa nước mắt cùng tiếng nút nghẹn ngào thú nhận“quả tôi yêu thương nàng”. Yêu thiếu nữ nên tôi new khóc, yêu đàn bà nên tôi phải để nàng (đúng ra là cái sự kiêu kỳ, đài những của nàng) bị tiêu diệt đi!

Tình yêu, bỏ mặc những éo le, khoác cảm, sau cuối vẫn chiến thằng, vẫn tấu lên khúc khải hoàn, dù giọt nước mắt tất cả muộn mằn!

Đến đây rất nhiều tưởng chuyện “người sản phẩm xóm”, nhưng mà cũng là chuyện của “tôi”, chuyện của nhiều người, nhiều thời, rất có thể kết được rồi. Một thảm kịch tình đã hạ màn. Bạn nữ chết vậy là hết chuyện. Chiếc “dậu mồng tơi” vẫn làm chấm dứt sứ mệnh của mình. Song, nếu nắm thì còn đâu mẫu kết “có hậu” của chuyện tình theo kiểu tư duy Á-Đông, còn đâu là Nguyễn Bính – Điệp Lang tài hoa, lãng mạn1. Bé bướm trắng lại xuất hiện, tuy nhiên không với tư phương pháp là sứ giả chuyển thư mà lại với nghĩa vụ của người nhà “chịu tang” nàng, thuộc với thiên chức chở linh hồn tình yêu:

Hồn trinh còn ở è cổ gian?

Nhập vào bướm trắng cơ mà sang mặt này!

Cái “hồn trinh” ấy là cái hồn vào trắng, nguyên sơ, còn chưa nhuốm mùi giầu sang, tục lụy, chưa bị đời chiều chuộng, vày vò, tạo nên “sờn mòn”, “nhàu nát” (ý thơ X.Esenhin) thì rất xứng danh được tôn thờ, được phục sinh, thăng hoa thuộc bướm trắng – biểu tượng của cái đẹp trinh trắng, ý muốn manh, dễ vỡ. Vị suy cho cùng, thì bao gồm lỗi gì đâu khi nữ giới đẹp, lại có mặt trong một gia đình quyền quý? mẫu đẹp, cái giầu, chiếc sang tất cả quyền năng, có mức giá của nó chứ!

Trong cơ chế thị phần có kim chỉ nan hôm nay, bên cạnh đó quyền năng của chiếc đẹp, dòng giầu (nhưng chưa chắc đã sang) đang xuất hiện cơ “lên ngôi” nữa thì nên (?). (Thì cứ xem gần như scandal, những drama của giới showbiz đang từng ngày tự trình diện trên mạng xã hội bây giờ thì rõ). Gồm chăng là thiết yếu “tôi”, kẻ mê say tình giỏi vơ vào“cứ tin yêu chứ là thiếu nữ yêu tôi” mới có lỗi. Mà vững chắc gì chàng gồm lỗi, ông trời như hy vọng thế, bắt cố gắng “còn tôi trời bắt có tác dụng thi sĩ”, đày ải thế. Đi đâu, nghỉ ngơi đâu, quan sát gì chàng cũng như mắc, như sa vào lưới tình giăng sẵn, mang đến nỗi buộc phải kêu lên “Yêu sao yêu mãi chũm này/ Tôi như 1 kẻ sa lầy vào yêu”. Thì đấy, nhìn vào vườn đấng mày râu thấy “hoa kim cương với bướm tiến thưởng hôn nhau”, nhìn lên chầu trời chàng như thấy “những cây cỏ nó cưới nhau”, ngày xuân đến cánh mày râu reo lên như của bắt được “Chị ơi, em cưới ngày xuân nhé?”…Cứ nghĩ, không tồn tại cái tín đồ lẩn thẩn, lẩm cẩm, ham mê như đàn ông giữa cái đời ồn ã, bon chen, thực dụng thì còn đâu thi vị, còn điều gì khác là “nhung với tuyết”! cùng với tâm ráng ấy, thì tình yêu dù cho là đơn phương, quan yếu kết trái trong đời thực thì chàng sẽ cho việc đó thăng hoa trong đời ảo, phục sinh thuộc cánh bướm trắng, “chắp cánh, lập tức cành” trong một kiếp khác:“Đêm qua mơ thấy hai con bướm/ Khép cánh tình chung ở giữa đời” (Hết bướm vàng).

***

Đã hơn 80 năm kể từ lúc thi phẩm “Người hàng xóm” của Nguyễn Bính ra đời. Từng nào nước mắt vẫn chảy qua chân cầu tình yêu bắc trên hầu hết trái tim đa cảm, ngấm đẫm vào trang thơ. Hàng chục thi khúc bolero đã tấu lên réo rắt trên nền bướm trắng, tơ rubi mộng ảo. Sản phẩm tá bài viết đã ra đời xung xung quanh thi phẩm đặc sắc mang đậm chất Nguyễn Bính này. Cố gắng mà mang lại hôm nay, thân thời 4.0, nơi đây trên dòng dậu mùng tơi xanh rờn dân dã, phơ phất tơ vàng đẳng cấp ấy, người viết đầy đủ dòng bình tán thô thiển này vẫn như Thấy bé bướm trắng cất cánh thơ thẩn/ Ý hẳn đi tìm kiếm hương núm nhân” (Hương nạm nhân).

Khu nước ngoài giao đoàn, những ngày bao gồm Hạ, 2021.

PHẠM CÔNG TRỨ

________________

(1) Theo hồi ức ở trong nhà thơ – bên viết chèo Hoàng Tấn (tức hồ Tăng Ấn), một người đồng bọn của Nguyễn Bính, thì: “Nguyễn Bính có một tập thơ đầu tay không in nhưng mà Bính khôn cùng trân trọng. Đó là tập thơ Bướm. Bính tự dìm tiền thân của chính bản thân mình là Bướm, nên lấy cây viết hiệu là Điệp Lang, trường đoản cú coi bản thân là hồ Điệp, Trang sinh, hồn bướm mơ hoa, rất nhiều giấc bướm đang ru Bính vào cơn mơ triền miên, quên mẫu thực tại đau buồn, xuyên suốt thời thơ ấu. Sát bên tập thơ Bướm đó, Bính còn mang lại tôi coi tủ đồ khá công trạng về hồ hết cánh bướm đủ loại, đầy đủ cỡ, đầy đủ sắc màu nhưng Bính săn bắt một trong những năm tháng nghỉ ngơi Thái Nguyên, Phú thọ, lặng Bái, Cao Bằng…”. (Nguyễn Bính thi sĩ giang hồ).